Wat staat Nederland écht te wachten?
Het nieuwe coalitieakkoord van D66, VVD en CDA wordt gepresenteerd als “verantwoord” en “nodig voor de toekomst”. Maar wie het akkoord goed leest, ziet iets anders: de komende jaren gaan veel Nederlanders meer betalen, harder werken en minder zekerheid ervaren. En dat raakt bijna iedereen.
Laten we beginnen bij de zorg. Het verplichte eigen risico stijgt van 385 euro naar 460 euro in 2027. Voor veel mensen betekent dat simpelweg: zorg uitstellen of overslaan. Tegelijk wordt er bijna 1,9 miljard euro bezuinigd op de langdurige zorg. Huishoudelijke hulp verdwijnt grotendeels uit de Wmo en moet vanaf 2029 vaak zelf worden betaald. Ouderen en chronisch zieken gaan dit het hardst voelen.
Ook werkenden krijgen minder vangnet. Wie zijn baan verliest, heeft straks nog maar één jaar recht op een WW-uitkering in plaats van twee. Daarna moet je het zelf zien te redden. En om de AOW “betaalbaar” te houden, moeten mensen vanaf 2033 automatisch langer doorwerken omdat de pensioenleeftijd wordt gekoppeld aan de levensverwachting.
Daarbovenop komen hogere lasten. Via een nieuwe ‘vrijheidsbijdrage’ betalen burgers samen 3,4 miljard euro extra belasting. Tegelijk blijven voordelen voor huiseigenaren overeind: de hypotheekrenteaftrek blijft, en beleggers betalen zelfs minder overdrachtsbelasting. De rekening wordt dus niet eerlijk verdeeld.
Op wonen belooft het kabinet meer bouw, maar voor sociale huurders wordt het juist strenger. Er komt een vermogenstoets, waardoor ook spaargeld meetelt. Dat maakt het voor veel mensen moeilijker om een betaalbare woning te vinden, terwijl de wooncrisis al jaren knelt.
En dan defensie. Het kabinet wil richting 3,5 procent van onze economie uitgeven aan defensie, goed voor tientallen miljarden euro’s per jaar. De krijgsmacht moet groeien naar 122.000 mensen. Jongeren worden verplicht benaderd voor een dienjaar en een (gedeeltelijke) dienstplicht ligt weer op tafel. Grote investeringen dus, terwijl op zorg en zekerheid wordt bezuinigd.
Er zijn ook positieve punten. Onderwijs krijgt 1,5 miljard euro extra, er komt een wettelijke stagevergoeding en gratis schoolfruit. Dat zijn goede stappen, maar ze kunnen niet verhullen waar de pijn ligt.
Alles bij elkaar betekent dit akkoord dat veel Nederlanders meer betalen voor zorg, minder zekerheid hebben bij werkloosheid, langer moeten doorwerken en hogere belastingen voelen, terwijl grote uitgaven elders worden gedaan.
Dat is een politieke keuze. Als GroenLinks-PvdA geloven wij dat het anders kan: met betaalbare zorg, echte bestaanszekerheid en een eerlijke verdeling van lasten. Die stem blijven wij laten horen, voor iedereen die zich afvraagt hoe hij of zij de komende jaren rond moet komen.
